การบัญชีในญี่ปุ่น: แบบยื่นภาษีสีน้ำเงิน ระบบบัญชีคู่ และใบกำกับภาษีที่มีคุณสมบัติ

สมุดของคุณปู่

มิซากิ ทานากะ รับช่วงร้านวากาชิ ขนมญี่ปุ่นแบบดั้งเดิม บนถนนเงียบ ๆ ในเกียวโตต่อจากคุณปู่ พร้อมกับร้าน เธอได้ลูกคิดญี่ปุ่นที่เรียกว่าโซโรบัง และสมุดบัญชีเย็บมือเล่มหนาแบบที่พ่อค้าญี่ปุ่นสมัยก่อนเรียกว่าไดฟูกุโจ คุณปู่ใช้พู่กันจดการขายทุกรายการลงไป และไม่เคยต้องใช้อะไรอื่น

แต่มิซากิต้องใช้ เครือร้านกาแฟแห่งหนึ่งอยากนำขนมของเธอไปขาย และขอใบกำกับภาษีที่มีเลขทะเบียน นักภาษีของเธอยังแนะนำให้เปลี่ยนไปยื่นแบบสีน้ำเงินเพื่อเสียภาษีน้อยลง ทั้งสองเรื่องต้องการสิ่งเดียวกัน คือบัญชีคู่

ปี 1873: ปีที่ระบบบัญชีคู่มาถึง

ระบบบัญชีคู่แบบตะวันตกเข้ามาในญี่ปุ่นพร้อมการปฏิรูปสมัยเมจิ ในปี 1873 ฟูกูซาวะ ยูกิจิ ตีพิมพ์ “โจไอ โนะ โฮ” ซึ่งแปลจากตำราการทำบัญชีของอเมริกาโดยไบรอันต์และสแตรตตัน ปีเดียวกันนั้น กระทรวงการคลังตีพิมพ์ “กิงโก โบกิ เซโฮ” ซึ่งมาจากคำบรรยายของอเล็กซานเดอร์ อัลลัน แชนด์ นายธนาคารชาวสกอต ที่สอนข้าราชการและพนักงานของธนาคารแห่งชาติแห่งแรกของประเทศ และถือเป็นตำราบัญชีคู่เล่มแรกของญี่ปุ่น

มีรายละเอียดหนึ่งที่มิซากิชอบ ใบหน้าของฟูกูซาวะอยู่บนธนบัตร 10,000 เยนตั้งแต่ปี 1984 ถึง 2024 ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2024 ธนบัตรใบนี้เปลี่ยนเป็นรูปชิบูซาวะ เออิจิ ผู้ก่อตั้งธนาคารแห่งชาติแห่งแรกนั้นเอง ธนบัตรใบใหญ่ที่สุดของญี่ปุ่นเปลี่ยนจากผู้แปลตำราบัญชีเล่มนั้น มาเป็นผู้ก่อตั้งธนาคารที่พนักงานได้เรียนกับแชนด์

แบบยื่นภาษีสีขาวหรือสีน้ำเงิน

ผู้ประกอบการรายบุคคลในญี่ปุ่นยื่นภาษีเงินได้ของปีปฏิทินก่อนหน้าทุกปี ระหว่างวันที่ 16 กุมภาพันธ์ถึง 15 มีนาคม มีสองวิธี

• แบบสีขาว (ชิโระ อิโระ ชินโกกุ) ไม่ต้องขออนุมัติล่วงหน้าและทำบัญชีอย่างง่ายได้ แต่ไม่มีสิทธิประโยชน์ทางภาษี
• แบบสีน้ำเงิน (อาโอะ อิโระ ชินโกกุ) ต้องยื่นขออนุมัติต่อสำนักงานภาษีและทำบัญชีตามที่กฎหมายกำหนด แลกกับการหักค่าจ้างของสมาชิกครอบครัวที่ช่วยงานเป็นค่าใช้จ่ายได้ ยกขาดทุนไปได้สามปี และได้รับการหักลดหย่อนพิเศษ

ยอดหักลดหย่อนพิเศษขึ้นกับวิธีทำบัญชี ปัจจุบันได้สูงสุด 650,000 เยน หากทำบัญชีคู่ แนบงบแสดงฐานะการเงินและงบกำไรขาดทุน และยื่นทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Tax) หรือเก็บสมุดบัญชีอิเล็กทรอนิกส์ตามเงื่อนไขที่กำหนด ได้ 550,000 เยนหากทำบัญชีคู่แต่ยื่นเป็นกระดาษ และ 100,000 เยนหากทำบัญชีอย่างง่าย การปฏิรูปภาษีปี 2026 มีแผนว่าตั้งแต่ปีภาษี 2027 จะเพิ่มยอดสูงสุดเป็น 750,000 เยนสำหรับผู้เก็บสมุดบัญชีอิเล็กทรอนิกส์ และลดเหลือ 100,000 เยนสำหรับผู้ยื่นเป็นกระดาษ โปรดตรวจสอบยอดที่ใช้อยู่กับกรมสรรพากรแห่งชาติของญี่ปุ่นหรือที่ปรึกษาของคุณ

ใบกำกับภาษีที่มีคุณสมบัติ

ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2023 ญี่ปุ่นใช้ระบบใบกำกับภาษีที่มีคุณสมบัติ ผู้ซื้อจะนำภาษีการบริโภคที่จ่ายไปหักได้ก็ต่อเมื่อผู้ขายออกใบกำกับที่ระบุเลขทะเบียน (ตัว T ตามด้วยตัวเลขสิบสามหลัก) อัตราภาษีของสินค้าแต่ละรายการ และยอดภาษีแยกตามอัตรา ภาษีการบริโภคอยู่ที่ร้อยละ 10 และอัตราลดลงร้อยละ 8 สำหรับอาหารและเครื่องดื่มที่ไม่มีแอลกอฮอล์ซึ่งไม่ได้บริโภคในร้าน

นี่คือโจทย์ของมิซากิ ร้านมียอดขายไม่ถึงสิบล้านเยน จึงได้รับยกเว้นภาษีการบริโภค หากจะออกใบกำกับที่มีคุณสมบัติก็ต้องจดทะเบียน และเมื่อจดทะเบียนแล้วจะต้องเรียกเก็บและนำส่งภาษี เธอคำนวณกับที่ปรึกษาแล้ว พบว่าการค้ากับร้านกาแฟคุ้มค่า

สมุดบัญชีอิเล็กทรอนิกส์

กฎหมายการเก็บรักษาสมุดบัญชีอิเล็กทรอนิกส์ (เดนโจโฮ) ก็เปลี่ยนงานประจำวันของเธอเช่นกัน ตั้งแต่เดือนมกราคม 2024 เอกสารที่ได้รับทางอิเล็กทรอนิกส์ เช่น ใบแจ้งหนี้ PDF หรือใบเสร็จจากร้านออนไลน์ ต้องเก็บเป็นไฟล์อิเล็กทรอนิกส์ที่ค้นหาได้ตามวันที่ จำนวนเงิน และคู่ค้า การพิมพ์ออกมาเก็บไม่พออีกต่อไป สมุดบัญชีของแบบยื่นสีน้ำเงินต้องเก็บไว้เจ็ดปี

หนึ่งวันของร้านในรูปรายการบัญชี

มิซากิแยกบันทึกภาษีออกมา (วิธีไม่รวมภาษี) ยอดขายแบบซื้อกลับบ้านของวันหนึ่งรวมภาษีร้อยละ 8 เป็น 108,000 เยน ส่วนการซื้อถั่วแดงอาซูกิเป็น 54,000 เยน

สิ้นปี ร้านจะนำส่งส่วนต่างระหว่างภาษีที่เรียกเก็บกับภาษีที่จ่ายไป เงินเยนไม่มีทศนิยม ทุกจำนวนเป็นจำนวนเต็ม

สิ่งที่มิซากิทำ

มิซากิวางไดฟูกุโจของคุณปู่ไว้ในตู้กระจก ข้างโซโรบัง ตอนนี้เธอบันทึกการขายและการซื้อด้วยระบบบัญชีคู่ทุกวัน และเมื่อสิ้นปีก็มีงบแสดงฐานะการเงินและงบกำไรขาดทุนที่แบบยื่นสีน้ำเงินต้องใช้ ที่ปรึกษาตรวจแล้วยื่นผ่าน e-Tax เธอบอกว่าคุณปู่คงเห็นด้วย เพราะท่านเองก็ปิดร้านทุกวันเมื่อบัญชีลงตัวแล้วเท่านั้น

Aconta Online ช่วยได้อย่างไร

Aconta Online ดูแลสมุดรายวัน บัญชีแยกประเภท งบทดลอง งบกำไรขาดทุน และงบแสดงฐานะการเงินเป็นเงินเยนด้วยระบบบัญชีคู่ ซึ่งเป็นสมุดบัญชีที่แบบยื่นสีน้ำเงินอาศัย ใช้งานเป็นภาษาญี่ปุ่นได้ ปฏิเสธรายการที่ไม่ลงตัว และไม่แก้ไขรายการที่บันทึกแล้ว คุณเพิ่มบัญชีที่ธุรกิจใช้ลงในผังบัญชีได้ ระบบไม่ออกใบกำกับภาษีที่มีคุณสมบัติ ไม่ยื่นแบบผ่าน e-Tax และไม่รับรองว่าสมุดบัญชีอิเล็กทรอนิกส์เป็นไปตามเงื่อนไข งานเหล่านั้นเป็นของที่ปรึกษาและระบบของกรมสรรพากรแห่งชาติของญี่ปุ่น บริษัทแรกใช้ฟรี ไม่ต้องใช้บัตร