งบทดลอง: คืออะไร ทำอย่างไร พร้อมตัวอย่าง

งบทดลองคืออะไร

งบทดลองคือรายการบัญชีทั้งหมดในบัญชีแยกประเภทพร้อมยอดคงเหลือ ณ วันหนึ่ง ยอดคงเหลือด้านเดบิตอยู่ช่องหนึ่ง ด้านเครดิตอยู่อีกช่องหนึ่ง ถ้าทำบัญชีด้วยระบบบัญชีคู่ ยอดรวมทั้งสองช่องจะเท่ากัน

วิธีจัดทำทีละขั้น

1. ผ่านรายการทั้งหมดของงวดไปบัญชีแยกประเภท
2. หายอดคงเหลือของแต่ละบัญชี: เดบิตหักเครดิต หรือกลับกัน
3. ใส่ยอดคงเหลือแต่ละบัญชีลงช่องเดบิตหรือเครดิตตามด้านของมัน
4. รวมทั้งสองช่องแล้วเปรียบเทียบยอดรวม

ตัวอย่าง: เดือนแรกของร้านค้า

นี่คือยอดคงเหลือของร้านค้าแห่งหนึ่ง ณ สิ้นเดือนมีนาคม หลังบันทึกหกรายการแรก ได้แก่ เงินลงทุนของเจ้าของ 5,000 ชั้นวางของ 1,200 ขายเงินสด 3,000 ขายเชื่อ 800 ค่าเช่า 1,000 และใบแจ้งค่าไฟ 400 ที่ยังไม่ได้จ่าย

เงินสดคือเงินลงทุน 5,000 บวกขายเงินสด 3,000 หักชั้นวางของ 1,200 และค่าเช่า 1,000 ได้ยอดเดบิต 5,800 ยอดรวมตรงกัน เดือนนี้จึงพร้อมจัดทำงบการเงิน

สิ่งที่พบได้และพบไม่ได้

งบทดลองที่ไม่ลงตัวแสดงว่ามีบางอย่างผิด เช่น รายการที่สองด้านไม่เท่ากัน ยอดคงเหลืออยู่ผิดช่อง หรือบวกเลขผิด แต่งบทดลองที่ลงตัวก็ไม่ได้พิสูจน์ว่าบัญชีถูกต้อง รายการที่บันทึกซ้ำ ตกหล่น หรือลงผิดบัญชีก็ยังลงตัวได้

สองช่องหรือสี่ช่อง

งบทดลองจำนวนมากมีสี่ช่อง คือยอดรวมเดบิตและเครดิตของแต่ละบัญชี แล้วจึงเป็นยอดคงเหลือ ยอดรวมบอกว่ามีความเคลื่อนไหวเท่าไร ส่วนยอดคงเหลือคือสิ่งที่นำไปใส่ในงบการเงิน ยอดรวมทั้งสองคู่ต้องตรงกัน

จากงบทดลองสู่งบการเงิน

ยอดคงเหลือของรายได้และค่าใช้จ่ายประกอบเป็นงบกำไรขาดทุน ส่วนยอดของสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของประกอบเป็นงบแสดงฐานะการเงิน ในตัวอย่าง ยอดขาย 3,800 หักค่าใช้จ่าย 1,400 เหลือกำไร 2,400 ซึ่งไปรวมกับส่วนของเจ้าของในงบแสดงฐานะการเงิน

งบทดลองที่ลงตัวเสมอ

Aconta Online ปฏิเสธรายการที่เดบิตกับเครดิตไม่เท่ากัน งบทดลองจึงลงตัวเสมอ แสดงยอดรวมและยอดคงเหลือของทุกบัญชี อัปเดตทุกครั้งที่บันทึกรายการ และดาวน์โหลดเป็นสเปรดชีตได้ สิ่งที่เหลือให้คุณคือตรวจว่าแต่ละรายการบันทึกเพียงครั้งเดียวและลงบัญชีที่ถูกต้อง